مصطفى النوراني الاردبيلي
189
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
شوك الجمال و شوك الجمل نيز مىنامند . در ايران در مناطق مختلف مىرويد و در هر منطقه نام محلى دارد . در بلوچستان آن را گزرآغازى مىنامند و گياهى است دو ساله ، برگهاى قسمت پايين گياه بزرگ ، پوشيده از كرك نرم كه به شكل گروهى از ريشه خارج شدهاند و گسترده روى زمين هستند و داراى بريدگى مىباشند . ساقه گياه محكم و شياردار است . تركيبات شيميايى : در گياه كالسىتراپيك اسيد ، كالسى تراپين و سنتورين وجود دارد . اين مواد منشأ خاصيت تببر بودن گياه است . بهعلاوه در گياه صمغ ، رزين ، املاح پتاسيم و . . . يافت مىشود . خواص - كاربرد : در كشورهاى عربى مرسوم است برگهاى لهشده گياه را براى رفع سردرد ، روى سر مىگذارند و در اروپا از گرد ريشه اين گياه براى معالجه فيستول و وجود سنگ در بدن استفاده مىشود . گرد تخم آن را در سركه رقيق ريخته و مىخورند . براى معالجه سنگ كليه و مثانه مفيد است . « 1 » شوحط درختانى را كه در ارتفاعات پايينتر مىرويد شوحط گفتهاند كه احتمالًا غرض گونههاى مختلفى از راش است كه در ارتفاعات مختلف مىرويند . « 2 »
--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 7 ، ص 89 . ( 2 ) - همان ، ص 13 ؛ محيط اعظم ، ج 1 ، ص 400 .